เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2569 ผศ. ดร.จรูญ สารินทร์ รองอธิการบดีฝ่ายกิจการพิเศษ มหาวิทยาลัยนเรศวร เป็นประธานในพิธีเปิดกิจกรรมลงแขกปลูกข้าวชาวเทา-แสด ภายใต้โครงการขับเคลื่อนวิชชาลัยข้าวและชาวนา โดยมี ผศ. ศิษฐ์ภัณฑ์ แคนลา รักษาการในตำแหน่งผู้อำนวยการกองส่งเสริมการบริการวิชาการ เป็นผู้กล่าวรายงาน ณ วิชชาลัยข้าวและชาวนา มหาวิทยาลัยนเรศวร

     วิชชาลัยข้าวและชาวนาจัดตั้งขึ้นตั้งแต่ปีงบประมาณ 2565 เพื่อเป็นพื้นที่ทางสังคมในการดำเนินกิจกรรมร่วมกันของบุคลากร นิสิต และนักเรียนของหาวิทยาลัยนเรศวร รวมทั้งบุคคลภายนอกมหาวิทยาลัย ในการอนุรักษ์ สืบสานวัฒนธรรมและประเพณีของภาคเหนือตอนล่างด้านการเกษตรกรรมซึ่งถือเป็นอาชีพหลักของชาวภาคเหนือตอนล่าง

     กิจกรรมลงแขกปลูกข้าวชาวเทา-แสด ครั้งนี้จัดเป็นปีที่ 3 เป็นการปลูกข้าวในรูปแบบของการทำ “นาโยน” ซึ่งการปลูกข้าวด้วยการโยน ช่วยประหยัดต้นทุนและเวลา สะดวก ประหยัดเมล็ดพันธุ์ได้มาก ต้นกล้าที่โยนปลูกจะไม่มีปัญหาด้านการเติบโตช้าหรือต้นเหลืองเหมือนการปลูกด้วยมือ ต้นข้าวเติบโตเร็ว แข็งแรง และแตกกอได้ดี การจัดการแปลงนาสามารถทำได้ดีกว่า โดยเฉพาะเรื่องการควบคุมวัชพืช ลดการใช้สารเคมี ใช้เมล็ดพันธุ์น้อยกว่าการทำนาแบบอื่น ลดอาการปวดหลัง และสิ่งสำคัญคือ การเกิดปฏิสัมพันธ์ระหว่างบุคคลอีกด้วย

ภายในกิจกรรมมีฐานการเรียนรู้เชิงปฏิบัติการ จำนวน 4 ฐาน ได้แก่

1. ฐานการเรียนรู้ที่ 1 “ศิลปะจากเมล็ดข้าว”
2. ฐานการเรียนรู้ที่ 2 “เพาะกล้าข้าว : นาโยน”
3. ฐานการเรียนรู้ที่ 3 “เครื่องจักรกลเกษตรหลังเก็บเกี่ยว”
4. ฐานการเรียนรู้ที่ 4 กิจกรรมเรียนรู้แบบสัมผัสจริง “สรรพชีวิตในนาข้าว”

     การจัดกิจกรรมลงแขกปลูกข้าวชาวเทา-แสด ในครั้งนี้มีนักเรียนจากโรงเรียนอนุบาลและประถมสาธิตมหาวิทยาลัยนเรศวร ร่วมกิจกรรมกับกลุ่มปราชญ์ชาวบ้านและผู้สูงอายุตำบลท่าโพธิ์ เพื่อเป็นการเรียนรู้นอกห้องเรียน สัมผัสประสบการณ์ วิถีชีวิตชาวนา สิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศในทุ่งนาจากประสบการณ์จริง