อาจารย์คณะสาธาฯ ร่วมให้ความรู้แนวทางการเข้าสู่มหาวิทยาลัยสีเขียว

ดร.สรัญญา ถี่ป้อม อาจารย์ประจำสาขาอนามัยสิ่งแวดล้อม และอาชีวอนามัยและความปลอดภัย คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร ได้ร่วมให้ความรู้ในรายการ “สาธารณสุขสร้างสุข” เกี่ยวกับ เรื่อง “แนวทางการเข้าสู่มหาวิทยาลัยสีเขียว หรือเรียกว่า Green University”

 

จากสถานการณ์สิ่งแวดล้อมในปัจจุบันเกิดความเสื่อมโทรมขึ้นทุกวัน โดยเฉพาะมีการเปลี่ยนแปลงโดยการใช้ประโยชน์ที่ดิน การเปลี่ยนแปลงพื้นที่ที่จากเป็นสีเขียวไปสู่การพัฒนาไปทางด้านต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการก่อสร้างเป็นที่อยู่อาศัย อาคารสำนักงาน ห้างสรรพสินค้า หรือว่าโรงงานอุตสาหกรรม ดังนั้น ในปัจจุบันกระแสการตื่นตัวในการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศโลกเปลี่ยนแปลงเป็นประเด็นของสังคมโลก ซึ่งทำให้องค์กรต่าง ๆ ต้องดำเนินกิจกรรมภายใต้ความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมกันมากยิ่งขึ้น ดังนั้น เพื่อให้การพัฒนาส่วนต่าง ๆ ไม่ส่งผลกระทบต่อธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมซึ่งควรให้ความสำคัญในเรื่องของการวางแผนการใช้พื้นที่อย่างคุ้มค่าด้วยแรงงานภาครัฐ แล้วเอกชนควรจะต้องให้ความสำคัญและก็ลดลง สร้างความร่วมมือในการแก้ไขปัญหาอย่างจริงจังโดยเฉพาะอย่างยิ่งทางด้านการศึกษาหรือว่ามหาวิทยาลัย ต้องมีการกำหนดนโยบาย

 

แนวทางปฏิบัติการเพื่อเข้าสู่มหาวิทยาลัยสีเขียวซึ่งวิธีนี้จะสามารถช่วยลดผลกระทบ ซึ่งมาจากการพัฒนาประเทศในด้านต่าง ๆ ได้ มหาวิทยาลัยเป็นสถานที่ที่ดำเนินกิจกรรมหลักประกอบด้วยในเรื่องของการจัดกระบวนการเรียนการสอน หรือว่าการสนับสนุนทางห้องปฏิบัติการงานบริการการศึกษา

การดำเนินงานเกี่ยวกับอาคารสถานที่และการใช้สื่อวัสดุอุปกรณ์ต่าง ๆ ซึ่งไม่ว่าจะเป็นการดำเนินงานในด้านใดก็ตามย่อมจะมีการใช้ทรัพยากรและพลังงานในองค์กร ตัวอย่างเช่น การใช้กระดาษวัสดุสารเคมีต่าง ๆ ในห้องปฏิบัติการ วัสดุสำนักงานอาจจะต้องมีการใช้พลังงานแน่นอนไม่ว่าจะเป็นในรูปของไฟฟ้าและเชื้อเพลิง และการใช้งานในชีวิตประจำวันซึ่งการบริหารจัดการการศึกษาในเชิงรุก เราต้องคำนึงถึงการลดผลกระทบทางด้านสิ่งแวดล้อมด้วยซึ่งเป็นสิ่งสำคัญที่ทุกมหาวิทยาลัยควรให้ความสำคัญ

มหาวิทยาลัยสีเขียวเป็นการพัฒนามหาลัยในด้านต่าง ๆ เพื่อลดปัญหาเกี่ยวกับผลกระทบทางด้านสิ่งแวดล้อม และจากนั้นเป็นการเพิ่มภาพลักษณ์ที่ดีให้กับสถาบันด้วย ถ้าเราจะอยากเข้าสู่ Green University หรือว่ามหาวิทยาลัยสีเขียว จะต้องมีการดำเนินการอย่างไรบ้างนั้น ตรงนี้เราอาจจะต้องคำนึงถึงในด้านต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นสิ่งแวดล้อมสีเขียว ตรงนี้หมายถึงอะไร เราจะเปลี่ยนแปลงให้เป็นพื้นที่สีเขียว ไม่ใช่เฉพาะการปลูกต้นไม้อย่างเดียว แต่ว่าจะต้องพัฒนาและอนุรักษ์ฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม การลดการใช้พลังงานและทรัพยากรธรรมชาติ รวมถึงควรจะมีการจัดสภาพแวดล้อมที่ดี อาคารสถานที่ต่าง ๆ ภายในองค์กรก็ต้องมีการปลูกต้นไม้ หรือว่าพัฒนาให้เป็นพื้นที่สีเขียว หรือว่าการสร้างสวนหย่อม ทำให้มีการมีภูมิทัศน์ที่สวยงามและเพิ่มความสมดุลต่อระบบนิเวศและตรงนี้ก็คือเป็นการสร้างสิ่งแวดล้อมสีเขียว เพราะฉะนั้นควรจะมีการบริการสีเขียว

การบริการสีเขียว คือ การสร้างและพัฒนาระบบบริหารจัดการภายในระบบการบริการ ระบบการเรียนการสอนของมหาวิทยาลัย ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมนำไปสู่การลดมลภาวะและปัญหาโลกร้อน อาจจะมีการผลิตเทคโนโลยีหรือว่านวัตกรรมสีเขียวที่ทำให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ถือว่าเป็นการจัดการเรียนการสอน ที่เป็นลักษณะ Green University

กิจกรรมสีเขียวนี้แล้วก็จะมีการส่งเสริมกิจกรรมของคนในองค์กรรวมถึงชุมชน ที่อยู่รอบ ๆ มหาวิทยาลัย ให้มีจิตสำนึกและพฤติกรรมที่ส่งเสริมต่อการอนุรักษ์ธรรมชาติพลังงานและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน หมายความว่าอย่างไร อาจจะมีการจัดอบรมให้ความรู้โดยตรงหรือทำกิจกรรมร่วมกันในการลดการใช้พลังงานการลดปริมาณขยะที่เกิดขึ้นมาภายในชุมชนและในมหาวิทยาลัย เป็นต้น

เศรษฐกิจสีเขียว ต้องมีการส่งเสริมและพัฒนาเศรษฐกิจสีเขียวภายในมหาวิทยาลัย ซึ่งจะนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน เช่น การส่งเสริมรูปแบบการผลิตเทคโนโลยีและนวัตกรรมใหม่ อาจจะสร้างเป็นงานวิจัย หรือว่าโครงการบริการวิชาการ ที่นำไปพัฒนาชุมชนที่อยู่บริเวณรอบ ๆ การดูแลสิ่งแวดล้อม การสร้างตลาดสีเขียว ซึ่งจะมีสินค้าที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม หรือว่าเป็นสินค้าของคนในชุมชนมาขายในตลาดสีเขียวของเราตรงนี้ก็ทำให้เกิดการผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืน

ประชาธิปไตยสีเขียว คืออะไร สิ่งนี้สำคัญมาก เราอยากจะแก้ปัญหาในส่วนของสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน ต้องมีการสร้างและเปิดโอกาสพื้นที่ให้บุคลากรทุกฝ่าย ทุกระดับรวมถึงชุมชนที่อยู่บริเวณรอบรอบมหาวิทยาลัย มีส่วนได้ส่วนเสียในการกำหนดนโยบายการมีส่วนร่วม ในการกำหนดและขับเคลื่อนกิจกรรมต่าง ๆ ร่วมกัน รวมถึงการสะท้อนถึงปัญหาหรือว่าผลกระทบจากสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นมา

หัวใจสีเขียว คือ การมีหัวใจที่เคารพในวิถีแห่งธรรมชาติ ผ่านการสร้างทัศนคติความรู้สึกนึกคิดการรับรู้ การมีจิตสำนึกตระหนักถึงคุณค่าของสิ่งแวดล้อมและภัยคุกคาม จากปัญหามลพิษหรือว่าปัญหาทางด้านสิ่งแวดล้อมทางด้านต่าง ๆ ทำให้เกิดการมีความรัก และความเอาใจใส่ในการอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รวมถึงการลดพลังงานภายในมหาวิทยาลัยและชุมชนท้องถิ่นตรงนี้ก็คือจะต้องมีการสร้างนิสัย ปฏิบัติให้เป็นกิจวัตรประจำวัน หรือว่าจะเป็นการสร้างสรรค์วัฒนธรรมขององค์กรนั่นเอง

คนรุ่นใหม่สีเขียว เป็นการพัฒนากลุ่มของนิสิต เยาวชนรุ่นใหม่ อาจจะเป็นเด็ก ๆ ในชุมชนที่อยู่รอบ ๆ มหาวิทยาลัย รวมถึงคนที่ทำงาน หรือว่าเจ้าหน้าที่ รวมถึงผู้ที่สนใจในเรื่องของการอนุรักษ์ธรรมชาติ พลังงานและสิ่งแวดล้อม ตลอดจนการอนุรักษ์ระบบนิเวศของคนในชุมชนให้มีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ฟื้นฟูและพัฒนาสิ่งแวดล้อม รวมถึงการลดการใช้พลังงานและรักษาระบบนิเวศของมหาวิทยาลัย ชุมชน ทำให้เกิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน ตรงนี้คนรุ่นใหม่เป็นพลังของชาติ จะให้เขาขับเคลื่อนต่อไปเป็นผู้ใหญ่ที่อาจมีความรักและใส่ใจต่อสิ่งแวดล้อม

ความคิดสร้างสรรค์สีเขียว อาจต้องมีการปลูกฝังและส่งเสริมบุคลากรและนิสิตให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ ผ่านการเรียนการสอนหรือว่ากิจกรรม โครงการบริการวิชาการ กิจกรรมที่ส่งเสริมในหลักสูตร เราจะต้องปลูกฝังไปตั้งแต่ที่เขาเรียนหนังสือที่อยู่ในมหาวิทยาลัย อาจจะสร้างเป็นนวัตกรรมใหม่ให้เขามีการนำในส่วนของวัสดุที่อยู่ในท้องถิ่นมาพัฒนาสร้างเป็นระบบบำบัดมลพิษทางด้านต่าง ๆ ตรงนี้จะสามารถและทำให้เกิดความคิดใหม่ ๆ แนวทางใหม่ ๆ ที่จะสามารถขยายผลหรือว่าปรับปรุงสิ่งเดิมที่มีอยู่ให้เกิดความคิดใหม่ได้ ตรงนี้ก็ถือว่าเป็นความคิดสร้างสรรค์ด้วยกันทั้งหมด

เรามารู้กันเกี่ยวกับเกณฑ์การจัดอันดับของมหาวิทยาลัยสีเขียวแบบพอสังเขป คือ เราสามารถใช้เกณฑ์ของมหาลัยทั่วโลกเลยเราเรียก เจนี่ว่า UI ซึ่งใช้เป็นเกณฑ์ตั้งแต่ปี 2012 จะส่งเสริมให้มหาวิทยาลัยทั่วโลกจัดทำนโยบาย ระบบจัดการสิ่งแวดล้อมภายในมหาลัย ที่เกิดความยั่งยืนและเน้นการลดผลกระทบต่อภาวะโลกร้อน และอนุรักษ์พลังงาน จัดสิ่งแวดล้อมเพื่อเพิ่มพื้นที่สีเขียว ตลอดจนส่งเสริมให้เกิดการใช้พลังงานทดแทน

ต่อไปเขาจะดูในเรื่องของการจัดการพลังงานและการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ ในส่วนของมหาลัยมีกิจกรรมที่ช่วยลดพลังงานหรือไม่ หรือว่ามีการใช้พลังงานทดแทนหรือไม่ เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ พลังงานลม รวมถึงการเพิ่มพื้นที่สีเขียวด้วยการจัดการขยะ รูปแบบเหมาะสมหรือไม่ รวมถึงระบบบำบัดน้ำทิ้งที่อยู่ในมหาวิทยาลัยมีประสิทธิภาพหรือไม่เพียงพอต่อการบำบัดหรือไม่ และน้ำหลังจากการบำบัดส่งผลกระทบต่อคนในชุมชนหรือไม่ การใช้น้ำในส่วนของการรณรงค์หรือว่าอนุรักษ์การใช้น้ำ หรือมีแหล่งที่กักเก็บน้ำ เพื่อให้พอเพียงต่อการใช้สอยของบุคลากรและนิสิตภายในมหาลัยหรือไม่

การจัดระบบขนส่ง ตรงนี้จะดูในเรื่องของการลดใช้ยานพาหนะ อาจจะใช้รถไฟฟ้าร่วมกัน หรือว่ามีโครงการรณรงค์ให้ใช้ในส่วนของรถไปทำงานร่วมกัน หรือหันมาใช้จักรยานเดินไปทำงาน นอกจากจะช่วยให้ร่างกายแข็งแรงแล้ว ก็ยังช่วยลดมลพิษที่เกิดขึ้นจากยานยนต์ ก็คือ เป็นมลพิษทางอากาศนั่นเอง

ความสามารถในการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อมในการพัฒนาที่ยั่งยืน ตรงนี้เราจะลงลึกไปในแต่ละหลักสูตรในมหาวิทยาลัยจะต้องมีรายวิชาที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม รวมถึงอาจจะมีงานวิจัยที่เกี่ยวข้องและสนับสนุนทางด้านสิ่งแวดล้อมด้วย ถ้ามีการตีพิมพ์งานวิจัยเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมก็จะสามารถเข้าสู่ Green University ได้

การจัดลำดับมหาลัยสีเขียว ทาง UI ประสบความสำเร็จอย่างมาก โดยปีแรกมีมหาลัยทั่วโลกเข้าร่วม 95 มหาวิทยาลัยด้วยกัน ซึ่งเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ จนในปี 2555 เพิ่มถึง 200 เปอร์เซ็นต์ แสดงว่าเขาสนใจแล้วหันมาใส่ใจเรื่องของสิ่งแวดล้อมกันมากขึ้น โดยอันดับ 1 ที่เป็นมหาวิทยาลัยสีเขียว ก็คือ มหาวิทยาลัยที่ประเทศสหรัฐ ประเทศไทยอยู่อันดับ 7 ซึ่งมหาวิทยาลัยที่ติดอันดับต้น ๆ ในประเทศไทย ก็คือ มหาวิทยาลัยมหิดล มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ติดอันดับที่ 36, 38 และอันดับที่ 41 ที่ส่งเสริมในเรื่องของการพัฒนา และลดปัญหามลพิษทางด้านสิ่งแวดล้อม

หลาย ๆ ท่านคงสนใจอยากที่จะพัฒนามหาวิทยาลัย หรือว่าคณะและหลักสูตรของท่าน นอกจากจะผลิตบัณฑิตที่มีประสิทธิภาพตรงไปตามความต้องการของตลาดแรงงานแล้ว ก็ยังสามารถช่วยลดผลกระทบจากปัญหาสิ่งแวดล้อมที่เพิ่มขึ้นในปัจจุบัน รวมถึงการสร้างภาพลักษณ์ที่ดี ของคณะและหลักสูตรตามมาก็จะทำให้มีนักเรียนสนใจที่จะเข้ามาเรียนในส่วนของคณะของเรา ตรงนี้ก็จะเป็นประโยชน์ไม่มากก็น้อยให้กับผู้ที่สนใจ ซึ่งอาจเป็นทางเลือกให้กับการที่จะส่งบุตรหลานของท่านไปเข้าเรียนมหาวิทยาลัยต่าง ๆ แล้วก็อาจจะดูตรงนี้ด้วย เพราะว่าถ้าเราจัดสิ่งแวดล้อมให้เข้าสู่ Green University ก็จะทำให้บุตรหลานของท่านมีสุขภาพกายใจที่ดี และก็จะส่งผลทำให้เกิดการผลการเรียนที่ดีได้ในอนาคต

 

ขอขอบคุณข้อมูลจาก : วารสารวิชาการการจัดการเทคโนโลยีสารสนเทศและนวัตกรรม

 

29,753 total views, 139 views today